ျမန္မာ့ဂုဏ္ရည္ ဧရာဝတီ

ျမန္မာ့ဂုဏ္ရည္ ဧရာဝတီ

( သိပၸံစာေရးဆရာ ကိုကုိေအာင္ )

( ၂၀၁၆ ခုႏွစ္ ဧၿပီလ ၇ ရက္ ၾကာသပေတးေန႕ ထုတ္ ျမန္မာအလင္း စာမ်က္ႏွာ ၁၇ ပါ ေဆာင္းပါးကို ကူးယူ ေဖာ္ျပပါသည္။ )

ကမာၻေပၚရွိ အရပ္ေဒသ အသီးသီးတြင္ သဘာဝအတိုင္း ျဖစ္ေပၚတည္ရွိေနေသာ ျမစ္ႀကီးျမစ္ငယ္ အသြယ္သြယ္တို႕သည္ ျမစ္ေၾကာင္းပုံစံျဖင့္လည္းေကာင္း၊ ေရတံခြန္မ်ားအျဖစ္လည္းေကာင္း၊ ေရအိုင္ႀကီးမ်ား၊ ေျမျပန္႕လြင္ျပင္က်ယ္ႀကီးမ်ား ႏွင့္ ပင္လယ္ သမုဒၵရာႀကီးမ်ား အတြင္းသို႕ စီးဆင္းဝင္ေရာက္လ်က္ ရွိေနၾကသည္။ က်ယ္ျပန္႕ၿပီးရွည္ လ်ားေသာျမစ္၊ က်ဥ္းေျမာင္းၿပီး ရွည္လ်ားေသာျမစ္၊ က်ယ္ျပန္႔ၿပီး တိုေတာင္းေသာျမစ္၊ က်ဥ္းေျမာင္းၿပီး တိုေတာင္းေသာျမစ္ စသည္ျဖင့္ ပုံစံအမ်ိဳးမ်ိဳး ျဖစ္တည္ေနၾကေသာ ကမာၻ႔ ျမစ္ႀကီးျမစ္ငယ္ အသြယ္သြယ္တို႕သည္ လြန္ခဲ့ေသာ နွစ္သန္းေပါင္းမ်ားစြာက အတားအဆီး မရွိ …..အကန္႔အသတ္မရွိ…….အပိတ္အပင္မရွိ ဘဲ သဘာဝအတိုင္း လြတ္လပ္စြာ စီးဆင္းခဲ့ၾကသည္။

အေမရိကန္ႏိုင္ငံရွိ မစၥစၥပိျမစ္၊ အီဂ်စ္ျပည္ရွိ ႏိုင္းလ္ျမစ္၊ အိႏၵိယႏိုင္ငံရွိ ဂဂၤါျမစ္၊ တရုတ္ႏိုင္ငံရွိ ယန္စီျမစ္၊ ၾသစေၾတးလ်ႏိုင္ငံရွိ မာေရျမစ္ စေသာျမစ္ႀကီးမ်ားသည္ သက္ဆိုင္ရာႏိုင္ငံမ်ားအတြက္ အလြန္အေရးပါအရာေရာက္ေသာ ျမစ္မ်ားျဖစ္ၾကသလို ကမာၻ႕အထင္ကရ စာရင္းဝင္ နာမည္ေက်ာ္ ျမစ္ႀကီးမ်ားလည္း ျဖစ္ၾကသည္။

အခ်ိဳ႕ေသာျမစ္မ်ားသည္ ႏိုင္ငံတစ္ႏိုင္ငံအတြင္း၌သာ ျဖစ္တည္စီးဆင္းေနျခင္းမ်ိဳး မဟုတ္ဘဲ ႏိုင္ငံ အမ်ားအျပားကို ျဖတ္သန္းစီးဆင္းလ်က္ ရွိေနၾကသည္။ အာရွတိုက္ရွိ မဲေခါင္ျမစ္သည္ တရုတ္ႏိုင္ငံ၊ ျမန္မာႏိုင္ငံ၊ လာအို၊ ထိုင္း၊ ကေမာၻဒီးယား ႏွင့္ ဗီယက္နမ္ ႏိုင္ငံမ်ားကို ျဖတ္သန္းစီးဆင္းေနသလို အိႏၵဳျမစ္ႀကီးသည္လည္း အိႏၵိယႏိုင္ငံ ႏွင့္ ပါကစၥတန္ႏိုင္ငံမ်ားကို ျဖတ္သန္းစီးဆင္းလ်က္ ရွိေနသည္။

အလားတူပင္ အေမဇုန္ျမစ္ႀကိးသည္ ေတာင္အာဖရိကတိုက္ တစ္နံတစ္လ်ားကို ျဖတ္သန္း စီးဆင္းေနသလို ဒင္ညုျမစ္ႀကီးကလည္း ဥေရာပတိုက္ႀကီးကို ျဖတ္သန္းစိးဆင္းေနဆဲ ျဖစ္သည္။ တရုတ္ႏိုင္ငံ၏ ယဥ္ေက်းမႈကို ထြန္းကားေစခဲ့ေသာ ျမစ္ဝါျမစ္ ႏွင့္ အိႏၵိယလူမ်ိဳးတို႕၏ ေရွးရိုး စဥ္လာ ယုံၾကည္ကိုးကြယ္ရာ ျဖစ္ေသာ ဂဂၤါျမစ္တို႕ကလည္း တစ္မူထူးျခားလွသည့္ ျမစ္ႀကီးမ်ား ျဖစ္ၾကသည္။

ကမာၻေပၚရွိ တုိင္းျပည္ႏိုင္္ငံ အမ်ားစုတို႕တြင္ သဘာဝအေလ်ာက္ ျဖစ္ေပၚေနေသာ ျမစ္ ေခ်ာင္း အင္း အိုင္ ႏွင့္ ေရကန္ႀကီးမ်ား ရွိေနၾကေသာ္လည္း အနည္းငယ္မ်ွေသာ ႏိုင္ငံအခ်ိဳ႕၌မူ ယင္းတို႕၏ ပထဝီ သြင္ျပင္အေနအထားအရ ျမစ္ေခ်ာင္းမ်ား လုံးဝမရွိၾကေပ။ ထိုသို႕ေသာ ေဒသႏိုင္ငံမ်ားတြင္ စိုက္ပ်ိဳးေမြးျမဴေရးအတြက္ လိုအပ္ေသာ ေရပမာဏကို ရရွိေစရန္ ႏွင့္ ကုန္စည္စီးဆင္းမႈ လြယ္ကူ သက္သာေစေရးအတြက္ ျမစ္ေခ်ာင္းမ်ားကို ဖန္တီးေဖာက္လုပ္ၾကရသည္။

သို႕ျဖစ္၍ တစ္ကမာၻလုံးရွိ ျမစ္ေခ်ာင္း စုစုေပါင္း၏ ၉၀-ရာခိုင္ႏႈန္းေက်ာ္မွာ သဘာဝ ျမစ္ေခ်ာင္း မ်ား ျဖစ္ၾကၿပိး က်န္အနည္းငယ္ေသာ ျမစ္ေခ်ာင္းမ်ားကမူ လူတို႕ဖန္တီးေဖာက္လုပ္ထားေသာ ျမစ္ေခ်ာင္းမ်ား ျဖစ္ေနသည္ကို ေတြ႕ရွိရမည္ ျဖစ္သည္။ မည္သို႕ပင္ဆိုေစကာမူ အလ်ဥ္မျပတ္ စီးဆင္းမႈ ရွိေနေသာ ျမစ္ႀကီးျမစ္ငယ္ အသြယ္သြယ္တို႕သည္ ေဒသဖြံ႕ၿဖိဳးေရးကို ေကာင္းစြာ အေထာက္အကူျပဳေနရုံမွ်မက သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ ႏွင့္ ေဂဟစနစ္ကိုလည္း ထိန္းသိမ္းစာင့္ေရွာက္ ေပးလ်က္ရွိေနၾကသည္။

ကမာၻေပၚရွိ ျမစ္ႀကီးျမစ္ငယ္ အသြယ္သြယ္တို႕သည္ ျဖတ္သန္းစီးဆင္းရာ လမ္းေဘးဝဲယာ တစ္ေလ်ွာက္ရွိ ေတာေတာင္ ႏွင့္ ၿမိဳ႕ရြာမ်ားကို တင့္တယ္ၾကည့္ေကာင္းေစျခင္းျဖင့္ သာေမာဖြယ္ အတိ ျဖစ္ေစသည္။ ျမစ္တစ္စင္းေၾကာင့္ ေရေၾကာင္းပို႕ေဆာင္ေရးစနစ္ ျဖစ္ထြန္းကာ လမ္းပန္း ဆက္သြယ္ေရးကိုလည္း ေကာင္းစြာ အေထာက္အကူျပဳေပးသည္။  ကုန္စည္စီးဆင္းမႈကို ျဖစ္ေပၚလာ ေစရုံမ်ွမက ေရထြက္ပစၥည္း ထုတ္လုပ္ေရး လုပ္ငန္းမ်ားကိုလည္း ဖြံ႕ၿဖိဳး တိုးတက္လာေစသည္။ ထို႕ျပင္ စိုက္ပ်ိဳးေရး ႏွင့္ ေမြးျမဴေရး လုပ္ငန္းမ်ားကိုလည္း ႀကီးမားစြာ အေထာက္အပ့ံ ျပဳေပးႏိုင္သည္။

ကမာၻ႕အထင္ကရ ျမစ္ႀကီးမ်ားသည္ ႏိုင္ငံ ႏွင့္ လူမ်ိဳးတို႕၏ ယဥ္ေက်းမႈ ႏွင့္ ဓေလ့ထုံးတမ္းမ်ား  ကို လက္ဆင့္ကမ္းေပးရာ သမိုင္း အေမြအႏွစ္မ်ားလည္း ျဖစ္ၾကသည္။ ကမာၻ အရပ္ရပ္တြင္ သဘာဝ အေလ်ာက္ စီးဆင္းေနၾကေသာ  ျမစ္ႀကီးျမစ္ငယ္ အသြယ္သြယ္တို႕သည္ လူႏွင့္ သဘာဝ ပတ္ဝန္း က်င္ ကို ဆိုက်ိဳးျဖစ္ေစမႈ အလြန္နည္းပါသည္။ သဘာဝအတိုင္း စီးဆင္းေနေသာ ျမစ္မ်ားေၾကာင့္ အမ်ားဆုံးအားျဖင့္ ျမစ္ေရလွ်ံတက္ျခင္း၊ ေရတိုက္စားျခင္း ႏွင့္ ကမ္းၿပိဳျခင္း စသည့္ ဆိုးက်ိဳးမ်ားကိုသာ ျဖစ္ေပၚေစႏိုင္သည္။

သို႕ရာတြင္ ျမစ္ေရမ်ား သဘာဝအေလ်ာက္ စီးဆင္းေနမႈကို အေၾကာင္း တနည္းနည္းျဖင့္ ဟန္႕တားခုခံျခင္း၊ ဆည္တမံ ႏွင့္ ေရကာတာမ်ား တည္ေဆာက္ျခင္း၊ ျမစ္တြင္း စီမံကိန္းမ်ား လုပ္ေဆာင္ျခင္း၊ ျမစ္ေရကို အတိုင္းအဆမဲ့ ရယူသုံးစြဲျခင္း၊ ဓာတုဓာတ္ႂကြင္းမ်ား ေပ်ာ္ဝင္ေနေသာ ေရဆိုးေရညစ္မ်ားကို ျမစ္အတြင္းသို႕ စီးဆင္းဝင္ေရာက္ေစျခင္း၊ ျမစ္ကမ္းေဘး ဝဲယာရွိ သစ္ပင္ သစ္ေတာမ်ားကို ျပဳန္းတီးေစျခင္း၊ ေရေဝေရလဲ ေဒသမ်ားကို ဖ်က္ဆီးျခင္းစေသာ လုပ္ရပ္မ်ားကို လုပ္ေဆာင္ခဲ့ၾကမည္ ဆိုလ်င္မူ ရုတ္တရက္ ေရႀကီးေရလ်ွံျဖစ္ျခင္း၊ အသက္အိုးအိမ္ စည္စိမ္မ်ား ပ်က္စီးဆုံးရႈံးျခင္း၊ ေကာက္ပဲသီႏွံမ်ား အႀကီးအက်ယ္ ပ်က္စီးျခင္း၊ ေရေန သတၱဝါမ်ား မ်ိဳးသုဥ္းျခင္း၊ ဓါတုအဆိပ္သင့္ျခင္း စေသာ ဆိုးက်ိဳးမ်ားစြာကို ျဖစ္ေပၚေစႏိုင္သည္။

ကမာၻေပၚရွိ ျမစ္ႀကီးမ်ားထဲတြင္ တစ္ခု အပါအဝင္ျဖစ္ေသာ ……ျမန္မာႏိုင္ငံ ႏွင့္ ျမန္မာလူမ်ိဳး တို႕၏ အသက္ေသြးေၾကာ ျဖစ္ေသာ…….ဧရာဝတီျမစ္ႀကီးသည္ တိဗက္ေတာင္တန္းမ်ား၌ ျမစ္ဖ်ားခံ သည့္ ေမခ ႏွင့္ ေမလိခ ျမစ္ႏွစ္သြယ္ ေပါင္းဆုံရာမွ သဘာဝအေလ်ာက္ျဖစ္ေပၚလာေသာ ကမာၻေက်ာ္ ျမစ္ႀကီးတစ္စင္း ျဖစ္သည္။ သက္တမ္းအားျဖင့္ ႏွစ္ေပါင္ သန္း ၅၀ ေက်ာ္ ရွိေနၿပီျဖစ္ၿပိး မိုင္ေပါင္း ၁၃၅၀ ရွည္လ်ားေသာ ဧရာဝတီျမစ္ႀကီးသည္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၊ ျမန္မာလူမ်ိဳး၊ ျမန္မာယဥ္ေက်းမႈ စသည္တို႕ ႏွင့္ ခြဲျခား၍ မရေသာ အထင္ကရ ျမစ္ႀကီးတစ္စင္း ျဖစ္သည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံအေၾကာင္း ေရးသားေျပာဆို ေဆြးေႏြးၾကမည္ဆိုလ်င္ ဧရာဝတီျမစ္ႀကီးကို ခ်န္လွပ္ထား၍ မရႏိုင္ေပ။ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ရွည္လ်ားလွေသာ သမိုင္းေၾကာင္းႏွင့္ ယွဥ္လ်က္ ဧရာဝတီျမစ္ႀကီးက တည္ရွိေနခဲ့သည္။ စီးဆင္းေနခဲ့သည္။ စီးဆင္းေနဆဲျဖစ္သည္။ တစ္ခ်ိန္က ျမန္မာ လူမ်ိဳးတို႕ ကိုယ့္ထီးကိုယ့္နန္း ကိုယ့္ၾကငွန္း ႏွင့္ ေနခဲ့ၾကစဥ္ကလည္း ဧရာဝတီက အေရးပါခဲ့သည္။ နယ္ခ်ဲ႕လက္ေအာက္ေရာက္ရွိခဲ့စဥ္ ကာလတစ္ေလ်ွာက္လုံးကလည္း ဧရာဝတီ၏ အခန္းက႑ကို ေဘးဖယ္ထား၍ မရခဲ့ေပ။ ျမန္မာႏိုင္ငံ လြတ္လပ္ေရးရၿပီးခ်ိန္မွစ၍ မ်က္ေမွာက္ကာလထိတိုင္လည္း ဧရာဝတီျမစ္ႀကီး၏ အခန္းက႑က အေရးပါေနဆဲ ျဖစ္သည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံ ေျမာက္ပိုင္းမွ စီးဆင္းလာၿပိး ျမန္မာႏိုင္ငံေတာင္ပိုင္းရွိ ျမစ္ဝကၽြန္းေပၚေဒသမွ တစ္ဆင့္ ပင္လယ္ထဲသို႕ စီးဝင္ေနေသာ ဧရာဝတီျမစ္ႀကိးသည္ ျမစ္ကမ္းေဘး ဝဲယာတစ္ေလ်ွာက္ရွိ ၿမိဳ႕ရြာမ်ား၊ ဘုရားပုထိုး ေစတီမ်ား၊ ေတာေတာင္ေခ်ာက္ကမ္းပါးမ်ား၏ တည္ေနပုံကို ထူးျခားစြာ လႈပ္ရွားသက္ဝင္ေစသည့္အျပင္ ကူးသန္းသြားလာေရး၊ စိုက္ပ်ိဳးေရး၊ ေမြးျမဴေရး၊ စက္မႈလက္မႈ ႏွင့္ သယံဇာတဖြံ႕ၿဖိဳးေရး စေသာ ႏိုင္ငံစီးပြားေရးကိုလည္း ထိေရာက္စြာ အက်ိဳးျပဳလ်က္ရွိေနသည္။ အခ်ဳပ္ ဆိုရေသာ္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၊ ျမန္မာလူမ်ိဳး၊ ျမန္မာ့ ဓေလ့ထုံးစံ၊ ျမန္မာယဥ္ေက်းမႈ၊ ျမန္မာ့စီးပြားေရး၊ ျမန္မာ့ ႏိုင္ငံေရး စသည့္ က႑နယ္ကယ္ အသီသီးတြင္ ဧရာဝတီသည္ ထိပ္တန္းအဆင့္ ၌ပင္ ဆက္လက္ တည္ရွိေနဆဲျဖစ္သည္။

ဧရာဝတီျမစ္ႀကိး၏ သမိုင္းတန္ဖိုးမွာ ေရးဖြဲ႕၍ မကုန္ႏိုင္ေလာက္ေအာင္ပင္ ႀကီးမားက်ယ္ျပန္႕ လွသည္။ ဧရာဝတီ၏ အေရးပါမႈ ႏွင့္ သမိုင္းေၾကာင္းကို ျမန္မာႏိုင္ငံ ႏွင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံသားတို႕က သာမက ကမာၻ႕ႏိုင္ငံမ်ားကပါ တေလးတစား အသိအမွတ္ျပဳၾကသည္။ ဧရာဝတီ၏ သမိုင္းေၾကာင္းက ရွည္လ်ားၿပိး သမိုင္းတန္ဖိုးကႀကီးမားလွသလို သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ဆိုင္ရာ သိပၸံပညာရႈေထာင့္မွ ေန၍ အကဲျဖတ္ရမည့္တန္ဖိုးကလည္း ကိန္းဂဏန္းအားျဖင့္ ေဖာ္ျပရန္ပင္ မစြမ္းေဆာင္ႏိုင္ ေလာက္ေအာင္ ႀကီးမားလြန္းလွသည္။

ကမာၻေပၚတြင္ မိုင္- ၆၀၀ ႏွင့္အထက္ ရွည္လ်ားသည့္ ျမစ္ႀကိး ၁၇၇- စင္း ရွိသည့္အနက္ ၆၄-စင္းေသာ ျမစ္ႀကီးမ်ားကသာလ်င္ ေရကာတာမ်ား၏ ပိတ္ဆို႕ဟန္႕တားမႈမွ ကင္းလြတ္လ်က္ လြတ္လပ္စြာ စီးဆင္းခြင့္ကို ရရွိေနၾကသည္။ ယင္းကဲ့သို႕လြတ္လပ္စြာ စီးဆင္းခြင့္ရေနၾကေသးေသာ ျမစ္ႀကီး ၆၄-စင္းအနက္ ပင္လယ္ထဲသို႕ တစ္ႏွစ္ပတ္လုံး အလ်ဥ္မျပတ္ စီးဝင္ႏိုင္ေသာ ျမစ္ႀကီးမ်ားမွာ ၂၁-စငိးသာလ်င္ က်န္ရွိေတာ့သည္။ ထို ၂၁-စင္းေသာ ျမစ္ႀကီးမ်ားထဲတြင္ ယခုအခ်ိန္အထိ ဧရာဝတီျမစ္ႀကီးက ပါဝင္ေနဆဲျဖစ္သည္။ ဤသည္မွာကား တန္ဖိုးသတ္မွတ္၍ မရႏိုင္ေလာက္ေအာင္ အဖိုးအန ဂၣ ထိုက္တန္လွေသာ ျမစ္ႀကီးဧရာဝတီ၏ ဂုဏ္ျဒပ္ပင္ျဖစ္သည္။

  အေမရိကန္ႏိုင္ငံရွိ မိုင္ေပါင္း ၁၄၅၀ ရွည္လ်ားေသာ ေကာ္လိုရာဒိုျမစ္သည္လည္းေကာင္း၊ တရုတ္ႏိုင္ငံ၏ ယဥ္ေက်းမႈသမိုင္းကို ထင္ဟပ္ေစခဲ့ေသာ မိုင္ေပါင္း ၃၄၀၀ ရွည္လ်ားသည့္ ျမစ္ဝါျမစ္ သည္လည္းေကာင္း၊ တိဗက္ကုန္းျပင္ျမင့္၌ ျမစ္ဖ်ားခံၿပီး အာေရဗ်ပင္လယ္ထဲသို႕စိးဝင္ေသာ အိႏၵိယႏိုင္ငံရွိ မိုင္ ၂၀၀၀ ရွည္လ်ားေသာ အိႏၵဳျမစ္ႀကီးသည္လည္းေကာင္း တစ္ႏွစ္တာကာလ၏ အခ်ိန္အေတာ္မ်ားမ်ားတြင္ ပင္လယ္ထဲသို႕ေရာက္ေအာင္ မစီးဝင္ႏိုင္ေတာ့ဘဲ ေရစီးလမ္းေၾကာင္း ျပတ္ေတာက္လ်က္ရွိေနၾကသည္။

၁၉၄၈-ခုႏွစ္မွ ၂၀၁၄-ခုႏွစ္အတြင္း ကမာၻေပၚရွိ ျမစ္ႀကီးျမစ္ငယ္ေပါင္း ၉၂၅-စင္း၏ ေရစိးဆင္းမႈဆိုင္ရာ ေလ့လာခ်က္မ်ား ျပဳလုပ္ခဲ့ေသာ အေမရိကန္ အမ်ိဳးသား သုေတသနဌာန ႏွင့္ ကမာၻ႕ေတာရိုင္း တိရစာၦန္ အဖြဲ႕၏ ေလ့လာဆန္းစစ္ခ်က္မ်ာအရ ဧရာဝတီျမစ္ႀကီးသည္  ႏိုင္းလ္ျမစ္၊ တရုတ္ႏိုင္ငံရွိ ယန္စီျမစ္၊ ၾသစေၾတးလ်ႏိုင္ငံရွိ မာေရျမစ္၊ အိႏၵိယႏိုင္ငံရွိ ဂဂၤါျမစ္ တို႕ႏွင့္အတူ ေရစီးပမာဏ ေလ်ာ့နည္းလာေနၿပီး အခ်ိန္မီ ထိန္းသိမ္းမႈ မ်ားကို မျပဳလုပ္ႏိုင္ပါက ျမစ္ေရခန္းေျခာက္မႈ ဆီသို႕ ဦးတည္သြားႏိုင္ေသာ အေျခအေနျဖစ္ေပၚေနေၾကာင္း ေတြ႕ရွိရသည္။

မည္မ်ွႀကီးမားက်ယ္ျပန္႕ရွည္လ်ားေသာ ျမစ္ႀကီးမ်ား၌မဆို ျမစ္ေရထုတ္ယူသုံးစြဲမႈ လြန္ကဲျခင္း၊ ျမစ္ေၾကာင္းကို ဟန္႕တား၍ ေရကာတာမ်ား တည္ေဆာက္ျခင္း၊ သဘာဝေတာမ်ားကို ထိန္းသိမ္း ေစာင့္ေရွာက္မႈ မရွိျခင္း၊ ျမစ္ဝွမ္းေဒသမ်ားအတြက္ စီမံခန္႕ခြဲမႈ ည့ံဖ်င္းျခင္းစေသာ လူ႕ပေယာဂ မ်ားေၾကာင့္ ျမစ္ေၾကာင္းလမ္း ေသြဖည္ျခင္း၊ ႏုန္းက်မႈ ပုံစံေျပာင္းသြားျခင္း၊ ေရတြင္ေပ်ာ္ဝင္သည့္ ေအာက္စီဂ်င္ ပမာဏ ယုတ္ေလ်ာ့က်ဆင္းျခင္း၊ ျမစ္ေရစီးေၾကာင္း ျပတ္ေတာက္ျခင္း စသည္တို႕ကို ျဖစ္ေပၚလာေစသည္။

ကမာၻ႕ေျမာက္ဝန္ရိုးစြန္ရွိ အာတိတ္ေဒသဝန္းက်င္တြင္ ေရွးႏွစ္သန္းေပါင္း မ်ားစြာကတည္းက သဘာဝအေလ်ာက္ တည္ရွိေနခဲ့ၾကေသာ ျမစ္ႀကီးျမစ္ငယ္တို႕မွ လြဲ၍ က်န္ကမာၻ႕ျမစ္ႀကီးျမစ္ငယ္ အသြယ္သြယ္တို႕၏ ျမစ္ေရစီးဆင္းရာလမ္းေၾကာင္းမ်ားေပၚ၌ အခ်ိဳ႕မွာ ဆည္ႏွင့္ေရကာတာမ်ား တည္ေဆာက္ထားၾကၿပီး ျဖစ္သလို အခ်ိဳ႕ကမူ ဆည္ႏွင့္ေရကာတာမ်ား တည္ေဆာက္ရန္ လ်ာထား သတ္မွတ္ၿပီး ျဖစ္သည္။ ေဆာက္လုပ္ထားၾကၿပီးျဖစ္သည့္ အႀကီးစား ေရကာတာမ်ား၌ သိုေလွာင္ထား သည့္ေရပမာဏမွာ ျမစ္ေၾကာင္းတစ္ေလ်ွာက္ စိးဆင္းေနေသာ ေရပမာဏ၏ သုံးဆခန္႕အထိပင္ ရွိေနသည့္ အတြက္ ျမစ္ေရစီးဆင္းမႈကို သိသိသာသာ ေလ်ာ့နည္းသြားေစလ်က္ရွိသည္။

စုစုေပါင္းအားျဖင့္ မိုင္ေပါင္း ေျခာက္သိန္းေက်ာ္ရွည္လ်ားေသာ ကမာၻ႕ျမစ္ႀကီးျမစ္ငယ္ အသြယ္ သြယ္တို႕၌ စီးဆင္းေနေသာ ျမစ္ေရမ်ားကို အေၾကာင္းျပဳ၍ ေသာက္သုံးေရ၊ စိုက္ပ်ိဳးေရး လုပ္ငန္းသုံးေရ၊ ေမြးျမဴေရးလုပ္ငန္း သုံးေရ၊ ေရအားလ်ွပ္စစ္ ထုတ္လုပ္ရန္အတြက္ အသုံးျပဳေသာေရ စသည္တို႕အတြက္ တည္ေဆာက္ခဲ့ၾကေသာ ဆည္ ႏွင့္ ေရကာတာမ်ားသည္ လူတို႕၏ အက်ိဳးစီးပြား ကို ခ်က္ခ်င္လက္ငင္းအားျဖင့္ ေပးစြမ္းႏိုင္ခဲ့ၾကေသာ္လည္း ေရရွည္၌မူ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ ႏွင့္ ေဂဟစနစ္ကို အႀကီးအက်ယ္ ထိခိုက္ပ်က္စီေစကာ ျမစ္ႀကီျမစ္ငယ္မ်ားအဖို႕ ပင္လယ္ဝအထိ ေရာက္ေအာင္ မစီးဆင္းႏိုင္ၾကေတာ့ဘဲ ေရစီးလမ္းေၾကာင္း ျပတ္ေတာက္သြားသည့္ အျဖစ္မ်ိဳးႏွင့္ ရင္ဆိုင္ႀကဳံေတြ႕ေနၾကရသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံ ႏွင့္ ျမန္မာလူမ်ိဳးတို႕၏ အသက္ေသြးေၾကာျဖစ္ေသာ ဧရာဝတီျမစ္ႀကီး၏ အထက္ပိုင္းရွိ ေမခ ႏွင့္ ေမလိခ ျမစ္ႏွစ္ႁမႊာ ေပါင္းဆုံရာ ျမစ္ဆုံေဒသ၌ ေရကာတာကဲ့သို႕ေသာ အတားအဆီးမ်ားကို တည္ေဆာက္မည္ဆိုပါက ေႏြရာသီကာလ၌ ျမစ္ေရစီးဆင္းမႈ ပမာဏ သိသာစြာ ေလ်ာ့နည္းက်ဆင္းသြားႏိုင္ျခင္း၊ ျမစ္ေရစီးလမ္းေၾကာင္း ျပတ္ေတာက္သြားႏိုင္ျခင္း၊ ႏုန္းပို႕ခ်မႈ ပုံစံ ေျပာင္းလဲသြားျခင္း၊ ျမစ္ေၾကာင္းလမ္းေၾကာင္း ေျပာင္းလဲသြားႏိုင္ျခင္း……ေရေၾကာင္းသြားလာေရး၌ အကန္႔အသတ္မ်ား ရွိလာျခင္း၊ ျမစ္ေရထဲ၌ ေအာက္စီဂ်င္ေပ်ာ္ဝင္မႈႏႈန္း က်ဆင္းသြားျခင္း၊ ေရေန သတၱဝါမ်ား ေပါက္ပြားရွင္သန္မႈအေပၚ ထိခိုက္မႈျဖစ္ျခင္း၊ ေရထြက္ ပစၥည္းထုတ္လုပ္မႈ က်ဆင္း သြားျခင္း၊ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ ႏွင့္ ေဂဟစနစ္အေပၚႀကီးမားေသာ ထိခိုက္မႈ ျဖစ္ျခင္း စသည့္ ႀကီးမားလွေသာ ေပးဆပ္မႈမ်ားႏွင့္ ႀကဳံေတြ႕ၾကရဖြယ္ ရွိေနသည္။

သို႕ျဖစ္၍ ျမန္မာႏိုင္ငံေတာ္ႀကိး တည္တ့ံေနသေရြ႕…….ျမန္မာလူမ်ိဳးတို႕ တည္ရွိေန သေရြ႕…..ျမန္မာ့ အသက္ေသြးေၾကာ ျဖစ္ေသာ ဧရာဝတီျမစ္ႀကီးကို ျမန္မာႏိုင္ငံသားမွန္သမ်ွတို႕က တတ္စြမ္းသမ်ွ ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ၾကရမည္သာ ျဖစ္ေပသည္။ တစ္နည္းဆိုေသာ္ ……..ျမန္မာ့ ဂုဏ္ရည္ ဧရာဝတီျမစ္ႀကီး ထာဝစဥ္တည္တ့ံ စီးဆင္းေနေရးသည္ ျမန္မာတို႕၏ ဦးစားေပး အေရးကိစၥႀကီး တစ္ရပ္ပင္ ျဖစ္ေပသည္။  ။

ငယ္ငယ္က အေမဆံုးမခဲ့တဲ့စကားနဲ႕ ဧရာ၀တီျမစ္ႀကီးရဲ႕ဒိုင္ယာရီ ( ဆရာ ဦးထြန္းလြင္ )

တရုတ္ႏိုင္ငံက
သူ႕အၿမီး သူျဖတ္ထားတာ
အားမရေသးေတာ့
ျမန္မာျပည္ကို
အၿမီး လာျဖတ္ေနတာ

သူ႕ႏိုင္ငံ
သဘာဝ ပတ္ဝန္းက်င္ ပ်က္သုဥ္းသလို
ျမန္မာျပည္
သဘာဝ ပတ္ဝန္းက်င္ကို
ဖ်က္ဆီးဘို႕ႀကိဳးစားေနတာ

Tun Lwin

April 9 at 8:57pm · 

 

ဧရာ၀တီျမစ္ရဲ႕အသံေတြ ျပန္က်ယ္ေလာင္လာေလေတာ့
ကြ်န္ေတာ့အျမင္အရေတာ့ ေကာင္းမြန္ျပည္႕စံုတဲ့ ဆန္းစစ္ခ်က္ကို SOP ကိုက္ညီေအာင္ မလုပ္ပဲ လုပ္ငန္းစခဲ့တဲ့အတြက္ တရားဥပေဒအရ ကြ်န္ေတာ္တို႕ကေတာင္ ျပန္တရားစြဲ အေရးယူသင့္တယ္။
၉-၄-၂၀၁၆
ည(၈း၅၄)နာရီ

ငယ္ငယ္က အေမဆံုးမခဲ့တဲ့စကားနဲ႕ ဧရာ၀တီျမစ္ႀကီးရဲ႕ဒိုင္ယာရီ
ေမာင္ထြန္းလြင္ (မိုးေလ၀သ)


ငယ္ငယ္က အေမဆံုးမခဲ့တဲ့ စကား။
ကြ်န္ေတာ္ငယ္ငယ္က ကြ်န္ေတာ့္အေမ ဆံုးမခဲ့တဲ့ စကားတစ္ခုရွိခဲ့ပါတယ္။ “အိမ္နီးခ်င္းကေလးေတြ ဆံုးမခံေနရတာျမင္ရရင္၊ အိမ္က..ကေလးေတြက လိမၼာရတယ္” တဲ့။ အဲဒီလို သင္လြယ္။ တတ္လြယ္၊ နားလည္လြယ္တဲ့ လိမ္မာပါးနပ္မႈရွိတဲ့ကေလးေတြဟာ အသားမနာပဲ အဖိုးတန္တဲ့ သင္ခန္းစာေကာင္းေတြကို ရႏိုင္တယ္တဲ့။ အသားနာမွ လိမ္မာလာရတာ၊ သင္ယူတတ္ေျမာက္ လာရတာဟာ တိရိစၦာန္နဲ႕ မထူးဘူးတဲ့။

အိမ္နီးခ်င္းအိမ္က ျမစ္ႀကီးတစ္စင္းရဲ႕ ဒိုင္ယာရီ။

ကမၻာေပၚမွာ တတိယအရွည္ဆုံးနဲ႔ အာရွမွာ အရွည္ဆုံးျမစ္ျဖစ္တဲ႔ ယန္စီ ဆိုတဲ႔ျမစ္ႀကီးဟာ ကမၻာ႔အ႔ံဖြယ္ တစ္ပါးျဖစ္တဲ့အျပင္ ယဥ္ေက်းမႈေတြ အမ်ိဳးမိ်ဳးကို တည္ေဆာက္ခဲ႔တဲ႔ ျမစ္ႀကီးတစ္စင္းလည္း ျဖစ္တယ္။ အဲဒီျမစ္ႀကီးကို တိမ္ေကာ၊ ပ်က္စီး၊ ပတ္၀န္းက်င္သဘာ၀ တရားႀကီး တစ္ခုလုံးကို ေမွာက္လွန္ဖ်က္ဆီးလိုက္ျခင္းအားျဖင့္ လူေတြသာမက ကၽြဲႏြားတိရစၦာန္ေတြပါ ဒုကၡေရာက္ေစခဲ႔တယ္။ အခုဆိုရင္.. ယန္စီျမစ္ႀကီးဟာ.. ေပ်ာက္ကြယ္သြားေတာ႔မယ္႔ ကမၻာ႔အထင္ရွားဆုံး သဘာ၀သယံဇာတ ၁၀ ခုထဲမွာ တစ္ခုပါေနၿပီ။ ေနာက္ႏွစ္အနည္းငယ္မွာ.. ယန္စီဆိုတာ တရုတ္လူမ်ိဳးေတြရဲ႕ ဒ႑ာရီနဂါးႀကီးေတြလို.. ေရွးေဟာင္းစာေပက်မ္းဂန္ ေတြထဲမွာပဲ ရွင္သန္အသက္၀င္လႈပ္ရွားေတာ႔မယ္ထင္ရဲ႕။

ယန္စီဟာ ကြန္ျမဴနစ္ပါတီရဲ႕ တရုတ္ျပည္ကို စီးပြားေရးျမွင့္တင္လိုမႈ လုပ္ရပ္ျဖစ္တဲ႔ မီတာ ၂၅၀၀ေက်ာ္ ရွည္တဲ႔ ေရကာတာႀကီးေၾကာင္႔၊ အရွင္လတ္လတ္ ေသြးေၾကာေဖာက္၊ ေသြးစုတ္ခံေနရသလို ျဖစ္ခဲ့ရတယ္။ ယန္ဆီေရကာတာေၾကာင့္ ခဏတာ အက်ိဳးအျမတ္ရခဲ႔ေပမယ္႔ ေနာက္ပိုင္း ဒုကၡလွလွေတြ႕တဲ႔ အခါမွာ ဘီလွ်ံေပါင္း ၂.၃ ဘီလွ်ံ ဆုံးရႈံးခဲ႔တယ္။ လူေပါင္း ေလးသန္းေက်ာ္၊ ကၽြဲႏြားေကာင္ေရ ၂သန္းနီးပါးနဲ႔ လယ္ေျမေအက ၉ သန္းေက်ာ္ ဒုကၡအႀကီးအက်ယ္ ေရာက္ခဲ႔႔ပါတယ္။ ယန္စီေရကာတာ ႀကီးရဲ႕ သက္တမ္းဟာ အႏွစ္တစ္ရာကေန သုံးရာလို႔ ခန္႔မွန္းထားတယ္။ ယန္စီေရကာတာ သက္တမ္းကုန္ဆုံးသြားမယ္႔ေနမွာ… ယန္စီျမစ္ဟာလည္း တစ္ပါတည္း အစေတးခံရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ယန္စီျမစ္တစ္ေလွ်ာက္က biodiversity တစ္ခုလုံးလည္း ေပ်ာက္ဆုံး သြားေတာ႔မွာ ျဖစ္ပါတယ္။
ဖြံ႕ျဖိဳးတိုးတက္မႈ ေလာဘေတြေႀကာင့္ ပတ္၀န္းက်င္ေရးရာ ျပႆနာေတြနဲ႕တိုင္းျပည္။

အဲဒီျမစ္ႀကီးတင္လား ဆိုေတာ႔ မဟုတ္ေသးဘူး၊ အျခား အခရာ ျမစ္ႀကီး ခုႏွစ္စင္းျဖစ္တဲ႔ အ၀ါေရာင္ျမစ္(Yellow River)၊ ပုလဲျမစ္ ( Pearl River), Songhua River, Huai River, Hai River နဲ႔ Liao River ေတြဟာလည္း ဖ်က္ဆီးျခင္း ခံခဲ့ရတယ္။ ဖ်က္ဆီးခံရတဲ႔ ျမစ္ေတြေၾကာင့္ တိုင္းျပည္အႏွ႔ံမွာ မိုးေခါင္ေရရွားရပ္၀န္းေတြ ေပၚလာတယ္၊ ေရေတြႀကီးတယ္၊ လူေတြသာမက တိရစၦာန္ေတြပါ ဒုကၡအမ်ိဳးမ်ိဳးေရာက္ေနတယ္။

 ေရမလႊတ္တာၾကာတဲ႔ ျမစ္ေတြဟာ က်ဥ္းသြားတယ္၊ တိမ္သြားတတ္တယ္။ ေနေရာင္ေအာက္မွာ အရွင္လတ္လတ္ အၾကာႀကီးေနဖုတ္ခံရတဲ႔ ကမ္းပါးေတြဟာ မာခဲသြားေတာ႔တယ္။ အဲသလို မာခဲသြားတဲ႔အတြက္… ေရလႊတ္တဲ႔အခါ မိုးရြာတဲ႔အခါေတြမွာ.. ကမ္းပါးေျမဟာ ေရကိုမစုပ္ႏို္င္ေတာ႔ဘူး။ ေရကို မစုပ္ ႏိုင္တဲ႔အတြက္ ျမစ္ေတြေရလွ်ံတယ္။ လူေတြ ဒုကၡေရာက္ၾကတယ္။ ျမစ္ေရလွ်ံျခင္း၊ ျမစ္ေရခမ္းေျခာက္ျခင္း စတဲ႔ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးေတြ ခံစားရလို႔… သူတို႔လူေတြ ဒုကၡေရာက္တဲ႔အခါမွာ.. အနည္းငယ္အျမင္မွန္ ရသေယာင္ျဖစ္လာတယ္။ ယန္စီျမစ္ကို အသက္ျပန္သြင္းဖို႔ အစြမ္းကုန္ ႀကိဳးစားတယ္။ ဒါေပမယ္႔ ….
ဒါေပမယ္႔ …… အခ်ိန္ မမွီေတာ႔ဘူး။
အရွည္မတည္တံ့ႏိုင္တဲ့ … ဖြံ႕ျဖိဳးတိုးတက္မႈ

ကမၻာတစ္၀ွမ္းမွာရွိတဲ႔ တိုင္းျပည္ထဲမွာ ေရကာတာအမ်ားဆုံးတိုင္းျပည္ျဖစ္လာလို႕ ပတ္၀န္းက်င္ေရးရာပညာရွင္မ်ားက ၀ိုင္းသတိေပးတာကို နားမေထာင္ခဲ႔ဘူး။ သူတို႔ေတြေဆာက္တဲ႔ ေရကာတာေၾကာင့္ လူေပါင္း သုံးေသာင္း ေသဆုံးခဲ႔ၿပီးၿပီ။ မိုးေမွ်ာ္တိုက္ႀကီးေတြေဘးက ခမ္းေျခာက္တိမ္ေကာေနတဲ႔ ျမစ္ေတြ ေရခ်ိဳကန္ေတြ၊ ေျမေတြကၽြံလို႔ နစ္၀င္သြားတဲ႔ ၿမိဳ႕ႀကီးေတြ၊ အက္စစ္ေရေတြ၊ ေပ်ာက္ဆုံးသြားတဲ႔ ရွားပါးတိရစၦာန္ေတြဟာ.. အရွည္မတည္တံ့ႏိုင္တဲ့ ဖြံျ့ဖိဳးတိုးတက္မႈရဲ႕ သာဓကေတြပါပဲ။ယန္စီျမစ္ေရခမ္းျခင္းဟာ အနီးအနားပတ္၀န္းက်င္က ျမစ္စြယ္ေပါင္း ၃၀၀ နီးပါးနဲ႔ ေရကန္ ၂၆၆ ကန္ကိုလည္း ဒိုမီနိုeffect လို ဆက္ဆက္ၿပီး ခမ္းေျခာက္ေစပါတယ္။

၂၀၀ဂ ခုႏွစ္မွာ လႈပ္သြားတဲ႔ ငလွ်င္ႀကီးဟာ Zipingpu Dam ေၾကာင့္ ျဖစ္ရတာလို႔ေျပာေနတဲ႔ သိပံၸပညာရွင္ေတြရဲ႕ စကားေတြကို နားပိတ္ထားၾကတယ္။ ဘရာဇီး၊ ကေနဒါနဲ႔ အေမရိကန္ႏိုင္ငံေတြမွာေတာင္ သမိုင္းတစ္ေလွ်ာက္လုံး ၇၅ GW မွ ၈၅ GW ေရပါ၀ါထုတ္တဲ႔ အခ်ိန္မွာ တရုတ္ျပည္ကေတာ႔ လာမယ္႔ ငါးႏွစ္အတြင္းမွာ ၁၄၀GW ထပ္ထုတ္ပါဦးမယ္။
ပတ္၀န္းက်င္ေရးရာ ျပႆနာေတြ ရင္ဆိုင္ေနရတဲ့ တိုင္းျပည္။ မႀကာေသးမီကာလမ်ားအတြင္း တရုတ္ႏိုင္ငံအလယ္ပိုင္းမွာ မိုးေခါင္မႈႀကံဳေတြ႕ေနခဲ့ရရာ Hubei ျပည္နယ္တြင္ ေရေလွွာင္ကန္ ၁၄၀၀ ေက်ာ္မွာ ေရမ်ား ခမ္းေျခာက္ေလ်ာ့နည္းေနျပီး ေရမ်က္ႏွာျပင္မ်ား နိမ့္ဆင္းက်လ်က္ရွိေနတဲ့အတြက္ ဆည္ေျမာင္း လုပ္ငန္းေတြ၊ ေရေပးသြင္း လုပ္ငန္းးေတြ ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ခဲ့ျခင္း မရွိေတာ့ပါ။ 3 Gorges Dam ေႀကာင့္ ယန္ဇီျမစ္မွာလည္း ေရမ်က္ႏွာျပင္မ်ား စံခ်ိန္တင္ေအာင္ က်ဆင္းေနတဲ့အတြက္ Dam ႀကီးမွ ေန႕စဥ္ ေရကုဗမီတာ (၄)သန္း ထုတ္လႊတ္ေပးေနရပါတယ္။ ရုတ္တရက္ႀကည္႕လိုက္ေတာ့ Dam ႀကီးကိုေတာင္ ေရေတြလႊတ္ေပးေနလို႕ ေက်းဇူးတင္ရမလိုျဖစ္ေနပါတယ္။ အမွန္ကေတာ့ ယန္ဇီျမစ္ရဲ႕ ရပိုင္ခြင့္ေရေတြထဲက သူကထိပ္ကဖမ္းယူသိမ္းထားတဲ့ေရေတြကို ျမစ္ေအာက္ဖက္မွာ မခ်ိမဆန္႕ ခံစားေနႀကရလို႕ မတတ္ႏိုင္လို႕ ျပန္လႊတ္ေပးလိုက္ရတာသာ ျဖစ္ပါတယ္။

တရုတ္ႏိုင္ငံမွာ တစ္ႏွစ္ထက္တစ္ႏွစ္ ပိုမိုေျခာက္ေသြ႕လာတာနဲ႕အမွ် ၂၀၀၀ ခုႏွစ္မွ ၂၀၀၉ ခုႏွစ္ (၁၀)ႏွစ္တာကာလအတြင္း ေရခ်ိဳေရသန္႕ ရရွိႏိုင္မႈမွာ ၁၃% က်ဆင္းလာခဲ့ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ျပင္းထန္တဲ့ မိုးေခါင္မႈေတြကိုလည္း ပိုမို ႀကံဳေတြ႕လာခဲ့ရပါတယ္။ ဒါေႀကာင့္ တရုတ္အစိုးရက ေရအေျမာက္အမ်ား ရရွိႏိုင္မႈအေပၚ အမွီျပဳေနတဲ့ ေရအားလ်ပ္စစ္လုပ္ငန္းေတြကို အႀကီးအက်ယ္ တိုးခ်ဲ႕လုပ္ကို္င္ဖို႕ လူထု စည္းရံုးေရးလုပ္ငန္းေတြကို တိုးျမွင့္လုပ္ေဆာင္လာခဲ့ပါတယ္။

ေရကာတာယဥ္ေက်းမႈထြန္းကားလြန္းတဲ့တိုင္းျပည္

တရုတ္ႏိုင္ငံဟာ ကမၻာ့ေရကာတာအႀကီးစားလုပ္ငန္းေတြရဲ႕ ထက္၀က္ေက်ာ္ ပိုင္ဆို္င္ထားျပီး စုစုေပါင္း ေရကာတေပါင္း ၂၅ ၈၀၀ ေက်ာ္တည္ေဆာက္ထားျပီးျဖစ္ပါတယ္။ အေနာက္ႏိုင္ငံ မ်ားမွာ သမိုင္းစဥ္တေလွ်ာက္ ေရအားလ်ပ္စစ္ 80 GW ထက္ေက်ာ္လြန္ျပီး မထုတ္ႀကေပမယ့္ တရုတ္ႏိုင္ငံ ကေတာ့ ေရွ႕သို႕ပဲ ဆက္လက္ ခ်ီတက္ေနပါတယ္။ ယန္ဇီျမစ္ရဲ႕ ျမစ္ေႀကာင္း တေလွ်ာက္ နဲ႕ ျမစ္လက္တက္ေတြအားလံုးမွာ အႀကီးစားေရကာတာႀကီးေပါင္း (၁၀၀)ေက်ာ္ ေဆာက္လုပ္ထားျပီး နဲ႕ ေဆာက္လုပ္စဲျဖစ္ပါတယ္။ ေနာက္ထပ္လည္း တရုတ္ႏိုင္ငံရဲ႕ အေနာက္ေတာင္ဖက္မွာ ရွိႀကတဲ့ Lancang (the Upper Mekong), Nu, Hongshui and Jiulong Rivers ေတြမွာ ေရကာတာ (၄၃)ခု ေဆာက္ဖို႕ စီမံခ်က္ ခ်မွတ္ထားျပီးျဖစ္ပါတယ္။

အမွန္ေတာ့ တရုတ္ႏိုင္ငံမွာ ေရအားလ်ပ္စစ္ထုတ္လုပ္မႈေတြကို ျပည္သူအမ်ားရဲ႕ ဆန္႕က်င္ကန္႕ကြက္မႈေတြေႀကာင့္ ရပ္နားထားခဲ့တာႀကာပါျပီ။ ဒါေပမယ့္ ၂၀၀၄ ခုႏွစ္မွာေတာ့ တစ္ခုတည္းေသာ လြပ္လပ္စြာခြင့္ က်န္ေနေသးတဲ့ ေနာက္ဆံုးလက္က်န္ျမစ္ျဖစ္တဲ့ Yunan ျပည္နယ္ က Nu River အေပၚမွာ ေရကာတာ (၁၃)ခု တည္ေဆာက္ဖို႕ စီမံကိန္းခ်မ်တ္ခဲ့ရာမွာလည္း လုထုရဲ႕ ဆန္က်င္ကန္႕ကြက္မႈေတြေႀကာင့္ ရပ္တန္႕သြားခဲ့ ရပါတယ္။

မဟာဗ်ဴဟာက်လာျပန္တဲ့ ေရကာတာယဥ္ေက်းမႈ

မႀကာမီကေတာ့ တရုတ္ႏိုင္ငံရဲ႕ (၁၂)ႀကိမ္ေျမာက္ (၅)ႏွစ္စီမံကိန္းခ်မ်တ္ခဲ့ရာမွာေတာ့ ေရအားလ်ပ္စစ္ လုပ္ငန္းမ်ားတည္ေဆာက္ျခင္းလုပ္ငန္းေတြ ရပ္တန္းထားျခင္း ျပန္လည္ ဖြင့္လွစ္ခဲ့ ပါတယ္။ ရည္ရြယ္ခ်က္ကေတာ့
(၁) ေက်ာက္မီးေသြး အသံုးျပဳမႈကို ႏွစ္စဥ္ ၃% ေလွ်႕ခ်ႏိုင္ဖို႕(လက္ရွိမွာ တရုတ္ႏိုင္ငံဟာ ယင္းရဲ႕ စြမ္းးအင္ထုတ္လုပ္မႈရဲ႕ရ ၇၀% ကို ေက်ာက္မီးေသြးမွ ရယူေနရပါတယ္)၊
(၂) ရုပ္ႀကြင္းေလာင္စာမသံုးတဲ့ စြမ္းအင္ထုတ္လုပ္မႈကို ၁၁.၄ % အထိျမွင့္တင္ဖို႕ နဲ႕
(၃) ကာဗြန္ဒိုင္ေအာက္ဆို္ဒ္ထုတ္လႊတ္မႈကို ႏိုင္ငံရဲ႕ GDP တစ္ယူနစ္တို္င္းအေပၚမွာ ၁၇% အထိ ေလွ်ာ့ခ်ေပးႏို္င္ဖို႕ျဖစ္ပါတယ္။

တရုတ္ႏိုင္ငံဟာ ေက်ာက္မီးေသြူဓါတ္ားစက္ရံုေတြက ထုတ္လႊတ္တဲ့ ေလထုညစ္ညမ္းမႈ ေတြေႀကာင့္ မြန္းႀကပ္ေနတဲ့ ႏိုင္ငံျဖစ္ပါတယ္။ သကၠရာဇ္ ၂၀၀၆ ခုႏွစ္မွာ တရုတ္ႏိုင္ငံဟာ ကမၻာ့ရဲ႕ ဖန္လံုအိမ္ဓါတ္ေငြ႕ျဖစ္တဲ့ ကာဇြန္ဒိုင္ေအာက္ဆိုဒ္ဓါတ္ေငြ႕ထုတ္လႊတ္မႈမ်ာ ကမၻာမွာ အမ်ားဆံုး ထုတ္လႊတ္တဲ့နိုင္ငံျဖစ္လာပါတယ္။ ဒါေႀကာင့္ တရုတ္ႏိုင္ငံဟာ လာမယ့္ ၂၀၂၀ ခုႏွစ္မွာ ႏိုင္ငံရဲ႕ လိုအပ္ေနတဲ့ စြမ္းအင္ရဲ႕ ၁၅% ကို ရုပ္ႀကြင္း ေလာင္စာမသံုးတဲ့ နည္းပညာနဲ႕ ရယူဖို႕ စီမံကိန္းခ်မွတ္ ခဲ့ရာမွာ ၉% ေသာပမာဏကို ေရအားလ်ပ္စစ္ကရယူဖို႕ ဆံုးျဖတ္ခဲ့ပါတယ္။

ဒီရည္မ်န္းခ်က္ကို အေကာင္အထည္ေဖၚဖို႕အတြက္ တရုတ္ႏိုင္ငံအေနနဲ႕ သူ႕ရဲ႕ ေရအား လ်ပ္စစ္ထုတ္ယူမႈကို ႏွစ္ဆတိုးျပီး 400 GW အထိထုတ္ယူဖို႕လိုအပ္လာပါတယ္။ ဒီလို ေဆာင္ရြက္ျခင္း အားျဖင့္ တရုတ္ႏိုင္ငံအေနနဲ႕ ႏွစ္စဥ္ ေက်ာက္မီးေသြး မက္ထရစ္တန္ခ်ိန္ 1.3 billion အသံုးျပဳေနရမႈ နဲ႕ ကာဗြန္ထုတ္လႊင့္မႈ 2.3 billion metric tons ကို ေလွ်ာ့ခ်ေပးႏိုင္မွာျဖစ္ပါတယ္။
ဒီအခ်က္ဟာ တရုတ္ႏိုင္ငံအဖို႕ ေရအားလ်ပ္စစ္ထုတ္လုပ္မႈအေပၚမွာ အမွီျပဳျခင္းအားျဖင့္ ပတ္၀န္းက်င္ ညစ္ညမ္းမႈ ကိုေလွ်ာ့ခ်ႏိုင္ျခင္း၊ ေငြကုန္ေႀကးက်သက္သာျခင္း၊ ေသခ်ာမႈရွိေသာ ျပန္လည္ျဖည္႕စြမ္းႏိုင္ေသာ စြမ္းအင္ျဖစ္ျခင္း(သူတို႕ထင္တာပါ) ၊
ရုပ္ႀကြင္းေလာင္စာအသံုးခ်မႈကိုေလွ်ာ့ခ်ေပးနိုင္ျခင္း၊ ႏိုင္ငံရဲ႕ျမိဳ႕ျပနဲ႕စက္မႈလုပ္ငန္းေတြ အရွိန္အဟုန္နဲ႕ ျမင့္တက္ေနတဲ့ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ားအတြက္ စြမ္းအင္လိုအပ္မႈကို ျဖည္႕တင္းေပးႏိုင္မွာျဖစ္တဲ့အတြက္ အလြန္အေရးပါတဲ့ မဟာဗ်ဴဟာ လုပ္ငန္းစဥ္ ျဖစ္ေနပါတယ္။

နည္းဗ်ဴဟာေတြထဲက ဧရာ၀တီ

ဒီလို… တိုးတက္ျခင္းေတြရဲ႕ေနာက္မွာ ေပးဆပ္မႈေတြ ဘယ္ေလာက္ ရွိသလဲ…. ဘယ္ေလာက္ဆက္ရွိလာမလဲ…. ဆိုတာကို မစဥ္းစားႏိုင္ၾကေလာက္ေအာင္ ေလာဘေတြ နဲ႕ ယွဥ္ၿပိဳင္လိုမႈေတြနဲ႔.. ဖုံးေနႀကမယ္ဆိုရင္ ေပးဆပ္ရမႈေတြဟာ ျမင့္မားလာမွာ အမွန္ျဖစ္ပါတယ္။
ယန္စီျမစ္ဟာ ေလာဘသမားမ်ားရဲ႕ ၀ါးျမိဳျခင္းကို ခံခဲ့ရျပီးျပီ။ ယန္စီတင္မက တိုင္းျပည္ထဲက အခရာျမစ္ႀကီး ေျခာက္စင္းကိုလည္း ယန္စီနဲ႕ ဘ၀တူျဖစ္ခဲ့ရျပီ။ ျပည္ထဲက ရွိသမွ် ျမစ္ေတြကို အေသြးအသား၀ါးျမိဳလို႔ ျပီးေတာ့ ….. သူတို႔ရဲ႕ စီးပြားေရး ယႏၱရားေတြ ဆက္လက္လည္ပတ္ဖို႔ အတြက္.concrete junk ႀကီးေတြကို လွ်ပ္စစ္ေပးဖို႔.. ျမစ္မႀကီးေတြကို ေတြ႕လိုေတြ႕ျငား.. ပတ္၀န္းက်င္ကို လွည္႔လည္ၾကည္႔လိုက္တယ္။ ေလာဘသမားေတြ ေတြ႕သြားတယ္။

တိုင္းျပည္ေသးေသးေလးတစ္ခုထဲက ျမစ္တစ္စင္းျဖစ္တဲ႔ ဧရာဝတီကို ေလာဘသမားေတြ ေတြ႕သြား တယ္။ အဲဒီတိုင္းျပည္ဟာ ဟိုးတုန္းကေပါ့.. လွ်မ္းလွ်မ္းေတာက္ ဆန္ေရစပါးေတြထြက္ခဲ႔လို႔ ေဘးပတ္၀န္းက်င္က ႏိုင္ငံေတြကေတာင္ အားက်ေမွ်ာ္ကိုးခဲ႔ရတဲ႔ တိုင္းျပည္။ အဲသလို.. ဆန္ေရစပါးေတြ ေျပာင္းပဲသီးႏွံေတြ အလွ်ံပယ္ထြက္ေအာင္ ဓာတ္သတၱိအမ်ိဳးမ်ိဳးကို တစ္ျပည္လုံး ႏွံ႔ေအာင္ သယ္ေဆာင္ေပးေနတဲ႔ ဧရာဝတီ ဆိုတဲ႔ ေသြးေၾကာမႀကီးကို ေဖာက္ထုတ္ၿပီး အသံုးျပဳဖို႕ မ်က္စိက်ခဲ့ႀကျပီ။

ကြ်န္ေတာ္ငယ္ငယ္က ကြ်န္ေတာ့္အေမ ဆံုးမခဲ့တဲ့ စကားတစ္ခုရွိခဲ့ပါတယ္။ “အိမ္နီးခ်င္း ကေလးေတြ ဆံုးမခံေနရတာျမင္ရရင္၊ အိမ္က..ကေလးေတြက လိမ္မာရတယ္” တဲ့။
အမိ..ဧရာ၀တီ၊ အမိရဲ႕ေက်းဇူးတရားကို ေစာင့္သိရိုေသသူ.. ျမန္မာႏိုင္ငံသူ.. ႏိုင္ငံသား.. သားသမီးအေပါင္းကေတာ့၊ အမိရဲ႕ က်န္းမာေရးအတြက္ ရတက္မေအး.. ျဖစ္ေနႀကရပါျပီ။
ကြ်န္ေတာ္တို႕ဆီမွာ သင္လြယ္၊တတ္လြယ္၊အတုယူလြယ္တဲ့ ကေလးေတြ ေပါမ်ားႏိုင္ႀက ပါေစ။

 ေမာင္ထြန္းလြင္(မိုးေလ၀သ)

မွတ္ခ်က္။ ဆရာမ အိမ့္ခ်မ္းေျမ႕ ေရးသားတဲ့ "မငိုပါနဲ႕ ဧရာ၀တီ" မွ စာပိုဒ္အခ်ိဳ႕ကို ထုတ္ယူအသံုးျပဳထားပါတယ္။